آنتونی گیدنز در کتاب جامعه شناسی‌اش می‌نویسد:

«عاشق شدن تجربه‌ای نیست که اکثر انسان‌ها داشته باشند، و به ندرت با ازدواج مربوط است.

...

داستان "خسرو و شیرین" را نظامی در 576 سروده است و منظومه‌ی "لیلی و مجنون" را هشت سال بعد. اگر سال تولد او در حوالی 530 باشد هر دو منظومه محصول دوران پختگی طبع وی است. نظامی بعد از سرودن "مخزن الاسرار" كه مجموعه‌ای حكمی و عرفانی است به نظم داستان عاشقانه -و به تعبیر خودش هوسنامه‌ی- "خسرو و شیرین" پرداخته است و توجیهش برای این تغییر ذائقه این كه در جهان امروز و میان ابنای بشر كسی نیست كه او را هوس مطالعه‌ی هوسنامه‌ها نباشد و انگیزه‌اش در نظم داستان ظاهراً تدارك هدیه‌ای است بمناسبت جلوس طغرل‌بن ارسلان سلجوقی بر تخت شاهی و واقعاً یادی از معشوق در جوانی از كف رفته‌اش آفاق. این منظومه موفق‌ترین اثر نظامی است زیرا علاوه بر یاد آفاق، زمینه‌ی داستان باب طبع شاعر است 

فرصتی دوباره

تا در کنارم باشی

به چشمانم نگاه کن

چشمان عاشق در مقابل

نگاهت

به سجده می روند

صدایت می زنم

به نزدیکم بیا

دوستت دارم

ولی...؟!

بوی عشق به مشام می رسد

می جویم و می بویمت

تا بهار در کنارم باشد

دلم را به تو هدیه می دهم

تا با عشقت مزین.

                                                              ا.ع                                                              

ماندم اینجا تنها                                

با طنین گرم شعرم

با شعر عاشقانه ای که سرودم:                                    

بی تو بی تابم

بی عشق زندگی را نمی خواهم

با تو پر رازم

از عشق دگر بی نیازم

غزل دوری خواندی به گوشم

من عاشق سخت کوشم

برای کوته کردن فاصله بیش از این می کوشم

مپندار زندگی رفت بر باد

دستانم یخ کرد گرمی داد

لبانم بی عشق خشکید

بوسه از لبانت ازان من باد

                                                                                                   ا.ع